“Waar er onderdrukking is, is er verzet!”

Vijf nieuwe Over de Muur redacteuren stellen zich voor aan de hand van hun favoriete historische bron. Vandaag: Britt Kwakernaak

“Landen willen onafhankelijkheid, naties willen bevrijding en volkeren willen revolutie. Dit is een onstuitbare ontwikkeling van de geschiedenis.” Met dit citaat opende Wrokoman, de krant voor Surinaamse arbeiders in Nederland, in 1974 haar eerste uitgave. Deze krant werd uitgegeven door het socialistisch georiënteerde Landelijke Overleg van Surinaamse Organisaties (LOSON), volgens wie het imperialisme de hoofdvijand van de mensheid was. Maar “waar er onderdrukking is, is er verzet!”: volgens Wrokoman bewezen ontwikkelingen in de jaren vijftig en zestig dat, waarbij er bevrijdingsbewegingen “als paddestoelen uit de grond rezen”, die het speerpunt van anti-imperialistisch verzet in de wereld vormden.

Surinamers komen op Schiphol aan; Surinaamse familie met o.a. vogelkooi (Foto: Rob Kroes / Fotocollectie Anefo, Nationaal Archief CCO)

Dat is ook precies de tijdsgeest waarin ik mij interesseer, namelijk de periode van dekolonisatie en postkoloniale migratie. Wrokoman berichtte hiernaast over verschillende andere thema’s, van de Surinaamse politiek tot ervaringen van Surinaamse arbeiders in Nederland met betrekking tot racisme, discriminatie en woningnood en internationale aangelegenheden. Het is verreweg de meest fascinerende bron die ik tot nu toe heb gebruikt.

Op basis van een decennium aan uitgaves van deze krant – meer dan genoeg materiaal voor een scriptie – heb ik vorig jaar mijn bachelorthesis geschreven ter afronding van mijn geschiedenisbachelor aan de Universiteit van Amsterdam – hiernaast heb ik ook nog een bachelor antropologie voltooid. Inmiddels ben ik bezig met de onderzoeksmaster geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam, waar ik mijn blik op dezelfde thematiek richt. Eerder heb ik papers geschreven over de omgang van de Nederlandse regering met (postkoloniale) migranten. Nu richt ik mij voornamelijk op bronnen vanuit deze migranten zelf. Over de Muur kijken betekent voor mij namelijk op zoek gaan naar perspectieven die binnen de geschiedenis eerder nog niet gehoord zijn. Tijdens het literatuuronderzoek voor mijn scriptie was wel informatie te vinden over migrantenorganisaties in Nederland en hoe deze bijdroegen aan opname in de Nederlandse samenleving, maar niet naar hun daadwerkelijke woorden en politieke overtuigingen. Hoewel postkoloniale geschiedenis een thema is dat steeds meer aandacht genereert, ligt hier naar mijn mening nog een lacune die gevuld dient te worden door middel van historisch onderzoek. Binnen het dekolonisatie-dossier op Over de Muur zal ik mij dan ook op deze perspectieven richten.