Na decennialange afwezigheid van een ‘Jaarboek voor de Geschiedenis van Arbeidersbewegingen en het Socialisme’ in het Nederlandse tijdschriftenlandschap, is het platform terug! Op 29 mei 2026 wordt het hernieuwde Jaarboek gelanceerd. In dit artikel lees je meer over onze drijfveren en hoe we het nieuwe Jaarboek voor ons zien.
Academische vrijheid lijkt een vanzelfsprekend goed, maar in werkelijkheid is ze ongelijk verdeeld. Niet alleen door politieke druk of maatschappelijke verharding, maar ook door subtielere vormen van uitsluiting binnen de academie zelf, betoogt Nadia Bouras in de Annie Romein-Verschoorlezing 2026.
Na het achter me dichttrekken van de universiteitsdeuren, volgde een rouwproces dat gelijktijdig liep met het opstarten van een nieuwe job, waarin ik ontdekte dat er heel veel dingen anders konden. En dat ik het ook anders wilde.
Al in 1995 beargumenteerde antropoloog Michel-Rolph Trouillot dat machtsverhoudingen de productie van geschiedenis beïnvloeden. In zijn befaamde werk – ook veelvuldig aangehaald door historici – pleit hij voor authenticiteit als fundament voor het vastleggen van geschiedenis. Onder authenticiteit verstaat Trouillot het vermogen van een historicus om zichzelf als actor in het heden te positioneren en…
Als online platform beoogt Over de Muur om bijdragen van historici aan het publieke debat te intensiveren. In onze optiek blijft historische kennis te vaak hangen achter hoge betaalmuren en/of verschuilen historici zich achter een positie van schijnbare politieke neutraliteit. De huidige internationale en nationale politieke ontwikkelingen brengen nu echter ook de academische vrijheid in…
De oorlog in Oekraïne heeft naast een humanitaire catastrofe een kenniscrisis tot gevolg nu honderdduizenden wetenschappers en studenten op de vlucht zijn. Wat kunnen wij doen om bedreigde academische gemeenschappen te ondersteunen? Kijkend naar de geschiedenis pleiten Ellen Rutten en Dorine Schellens voor investeringen in internationale netwerken en infrastructuur.
In het huidige wetenschappelijke landschap is er nauwelijks ruimte voor onderzoek met een onzekere uitkomst. NWO zou moeten leren van het verhaal van de onvoorspelbare expeditie naar Nova Zembla, stelt Suze Zijlstra. Het roer moet om, voordat de wetenschap helemaal tot stilstand komt.
De Universiteit Groningen experimenteerde met beurspromovendi, maar begint alweer op z’n schreden terug te keren. Nu lijkt de Radboud Universiteit – eerder nadrukkelijk tegen beurspromovendi – de erosie van de PhD-aanstelling zoals we die in Nederland kennen voort te zetten, via een Duitse stichting. Laten we er als wetenschappers voor kiezen niet mee te werken…
Er komt meer geld voor wetenschapscommunicatie. Dat is mooi maar zal niet leiden tot het gewenste resultaat, betoogt Klaas Stutje. Want ondanks de goede bedoelingen is een tekort aan geld maar een deel van het probleem. De meeste valorisatie-projecten zijn slecht ingebed en hebben daardoor weinig blijvende waarde.
Hoe staat de geschiedschrijving in Nederland er als vakgebied voor? Om hier achter te komen sprak Niels Mathijssen voor Over de Muur afgelopen jaar met historici van verschillende pluimage. Hoe kijken zij naar hun werk en beroepsgroep? In deze achtste en laatste aflevering: Susan Legêne, hoogleraar politieke geschiedenis aan de Vrije Universiteit en voorzitter van het bestuur…
