Categorieën
Geschiedenis actueel

De dreiging van extreemrechts voor cultureel-historische instellingen

De wereldwijde opmars van rechts-populistische en extreemrechtse partijen vormt meer dan ooit een bedreiging voor het werk van instellingen die zich bezighouden met geschiedenis en cultuur, zoals universiteiten, archieven en historische verenigingen. In Duitsland bereikt deze ontwikkeling nu haar voorlopige hoogtepunt. De gevolgen daarvan voor de samenleving als geheel kunnen niet langer worden onderschat.

Categorieën
Geschiedenis actueel Uit de media

De druppel te veel? De strijd tegen alcohol(isme), vroeger en nu

“Alcohol schaadt de gezondheid”, in plaats van “Alcoholmisbruik schaadt de gezondheid”: het lijkt een klein semantisch verschil, maar achter de besparing van acht letters gaat veel meer schuil. Economische belangen versus volksgezondheid: het is een evenwichtsoefening die onze voorouder rond 1900 maar al te goed kende. 

Categorieën
Geschiedenis actueel Historisch bedrijf

Bouwmeesters, metselaars en kunstenaars: een pleidooi voor continuïteit en creativiteit

Extreemrechts is erbij gebaat om in een continu heden van crisis naar crisis te springen, waardoor we het langetermijnperspectief uit het oog verliezen. In plaats van constant te reageren op de ophef van de dag, kunnen we ons beter richten op de dingen die we van waarde vinden voor de huidige samenleving en toekomstige generaties.…

Categorieën
Geschiedenis actueel

Demonstreren tussen wet en rechtvaardigheid

De wereldwijde pro-Palestijnse studentendemonstraties die in het voorjaar van 2024 zo veel losmaakten, zijn geen nieuw fenomeen. Ook in de Romeinse keizertijd werd er al fel geprotesteerd om de rechten van onschuldige slachtoffers te beschermen. Welke lessen zijn daaruit te trekken voor het heden?

Categorieën
Geschiedenis actueel

History in the making (PART 2)? Erfgoed en (hoger) onderwijs in de Vlaamse verkiezingsprogramma’s

Een historische overwinning of zetten we stappen terug in de tijd? Vlaams Belang verwoordt dit vraagstuk alsvolgt: “De verkiezingen van 2024 vormen een keerpunt in de geschiedenis van ons land: wij, Vlamingen, kunnen onze toekomst werkelijk in eigen handen nemen.” Op 9 juni 2024 zullen we het weten (of, met wat geluk, 541 dagen later):…

Categorieën
Geschiedenis actueel

History in the making (PART 1)? Geschiedenis in de Vlaamse verkiezingsprogramma’s

Een historische overwinning of zetten we stappen terug in de tijd? Vlaams Belang verwoordt dit vraagstuk alsvolgt: “De verkiezingen van 2024 vormen een keerpunt in de geschiedenis van ons land: wij, Vlamingen, kunnen onze toekomst werkelijk in eigen handen nemen.” Op 9 juni 2024 zullen we het weten (of, met wat geluk, 541 dagen later):…

Categorieën
Geschiedenis actueel

Geschiedenis in de verkiezingsprogramma’s

Op 22 november gaat Nederland naar de stembus. Over de Muur bespreekt de rol van het verleden binnen de verkiezingsprogramma’s. Hoe kijken de partijen terug op de erfenis van de langstzittende premier van Nederland? Slaan we zwarte bladzijdes om of opnieuw open? En krijgen we eindelijk een Nationaal Historisch Museum? Hoewel er in vergelijking met…

Categorieën
Geschiedenis actueel

Een herhaling van zetten: migratie en verkiezingsprogramma’s

Migratie speelde een belangrijke rol bij de val van het kabinet Rutte IV en ook bij de komende Tweede Kamerverkiezingen staat het onderwerp hoog op de politieke agenda. Toch presenteren partijen maar weinig nieuwe of werkbare plannen om de problemen rondom dit onderwerp tegen te gaan. Sinds wanneer profileren politieke partijen zich rondom dit onderwerp?…

Categorieën
Geschiedenis actueel Historisch bedrijf

Kunnen historici geheime diensten wel onderzoeken?

In De BVD in de politiek toont Jos van Dijk de strijd van de veiligheidsdiensten tegen communisten tijdens de Koude Oorlog. Maar in hoeverre kunnen historici bij de archieven van geheime diensten? Teun Dominicus gebruikt Van Dijks boek voor een oproep tot nieuw onderzoek. Wisten de deelnemers aan de Tweede Kamerverkiezingen in 1959 dat een…

Categorieën
Geschiedenis actueel

Incidenten, onderzoek en “onbewezen vermoedens”. Waarom de politiek pas zo laat actie ondernam tegen chemische bestrijdingsmiddelen

Al lang vóór het boek van Rachel Carson in 1962 bestond er een diffuus onbehagen over en wetenschappelijk onderzoek naar de schadelijke effecten van DDT en andere chemische bestrijdingsmiddelen. Hoe verliep dit debat, en waarom bleven politieke maatregelen zo lang uit? Welke lessen kunnen we hieruit trekken voor de actuele aanpak van de klimaatcrisis? Hoe…